De grafisch vormgever in bijberoep

“Ik wil dat de ogen alleen maar mooie dingen zien”, zei Hilde terloops tijdens ons gesprek. Die poëtische formulering zegt helemaal hoe verliefd deze designer is op haar vak. Ze is zo gek op grafisch ontwerp dat ze er vaak méér dan fulltime mee bezig is.

Hoe ben je in grafisch ontwerp gerold?

“Ik heb 4 jaar reclamevormgeving gestudeerd, maar dat had eigenlijk niks te betekenen (lacht). Dat was eerder knip- en plakwerk, want computers waren eind ‘80, begin ‘90 niet aan de orde. We maakten maquettes, etalages, deden aan handlettering, … Echte handenarbeid. Ik heb het er naar mijn zin gehad maar iemand die vandaag uit die richting zou komen, zou niks gedaan krijgen.

Op mijn eerste job zaten mijn collega’s allemaal achter een prachtige, felgekleurde Mac. Tijdens de lunch kroop ik achter hun computer om het ook te leren. Dat werd opgemerkt, ik kreeg een cursus en mocht starten als graficus in het bedrijf.”

Je bent ook grafisch ontwerper in hoofdberoep.

“Ik werk ondertussen een vijftal jaar voor een mediabedrijf en de balans zit perfect: een vast loon en supertoffe mensen in mijn vast team en mijn eigen beslissingen nemen in bijberoep. Ik werk halftijds en dat is nodig, want anders zou de combinatie best pittig zijn. Soms werk ik ’s avonds of in het weekend of sta ik extra vroeg op.”

Hoe staat je werkgever tegenover je bijberoep?

“Zij waren van in het begin op de hoogte en hebben me zelfs al klanten doorgespeeld als het te druk was. Omgekeerd heb ik ook al klanten aangebracht. Opdrachten genoeg, dus we zitten elkaar zeker niet in de weg.”

Waarom heb je naast je vaste job een zaak opgestart in bijberoep?

“Eigenlijk stond zelfstandig worden nooit op de planning, en ik had het al zeker niet van thuis meegekregen. Maar ik zat op een gegeven moment een tijdje zonder werk en kreeg af en toe de vraag van een bedrijf of ik niet iets kon ontwerpen. Op factuur natuurlijk. Toen hoorde ik via-via van Tentoo, een payrollingsysteem waarmee je je werk kan factureren zonder zelfstandig statuut.

Ik was al een tijdje bezig via Tentoo toen klanten nieuwe klanten aanbrachten. Ik merkte dat er toch wel plek was voor mij en toen heb ik de stap gezet. Ik ben nochtans altijd heel bang geweest van dat zelfstandig zijn. Niemand in mijn familie of schoonfamilie is ondernemer dus het was moeilijk om er een juist beeld van te hebben. Ik zag alleen maar beren op de weg terwijl het eigenlijk niks voorstelt. Ik zat te wachten tot het plafond naar beneden kwam, maar er gebeurde niks (lacht). Natuurlijk is bijberoep nog altijd veiliger en vraagt het minder papierwerk dan the real deal.”

Heb je al overwogen om fulltime zelfstandige te worden?

“Heel vaak! Maar ik zou mijn collega’s niet kunnen missen. Ik denk ook dat ik te laat ben. Mijn leeftijd speelt in mijn nadeel. Bij andere beroepen zoals boekhouder of consultant zijn ervaring en maturiteit een voordeel, maar in creatieve beroepen heb je snel afgedaan. Bij mijn vaste klanten is dat geen probleem, maar wel om nieuwe klanten aan te werven. Ik was ooit op een netwerkevent en ik hoorde iemand zeggen dat ze een nieuwe huisstijl wilden ontwikkelen. Dus ik ging me voorstellen, maar ik werd onmiddellijk onderbroken. Met een opgeheven hand voor mijn gezicht zei die persoon: wij kiezen alleen voor jonge mensen met frisse ideeën. Ze draaide zich om en was weg. Mijn wereld stortte in. Ik voel dat oudere professionals minder kansen krijgen dan de jeugd. Ook in vacatures worden meestal pas afgestudeerden en jonge mensen gevraagd. Bedrijven denken dat we duur zijn door onze leeftijd, maar door mijn ervaring kan ik iets dubbel zo snel opleveren als een beginner.”

Mocht je tóch kiezen voor hoofdberoep, waarom zou dat dan zijn?

“Om meer te krijgen van wat ik nu al heb. De enorme vrijheid van thuiswerk. Als ik geen afspraken heb en een hele dag in de wellness wil zitten met een vriendin, dan doe ik dat gewoon. Ik vind het zelfstandig zijn ook gewoon leuk. Van zodra ik mijn ondernemingsnummer kreeg, had ik het gevoel dat ik mijn plek in de wereld had gevonden. Hier kan ik iets betekenen. Mijn kinderen kunnen trots zijn op mij.”

Hoe reageerde je omgeving op je bijberoep?

“Via het netwerken heb ik veel mensen leren kennen, vooral solo-ondernemers. Zo’n mensen geven me positieve energie die ik nergens anders voel. Mijn familie vraagt bijvoorbeeld nooit naar mijn zaak, ook niet of ik last heb gehad van corona. Ze zien mijn werk als een soort van hobby.”

Héb je last gehad van corona?

“De eerste week van de lockdown was het muisstil en sloeg ik een beetje in paniek. Daarna heb ik het drúk gekregen. Ik was blij dat ik tijdelijk werkloos was op mijn vaste job, anders had ik het nooit kunnen bolwerken. Bedrijven zagen overal kansen om dingen uit te werken die waren blijven liggen. Maar met de tweede lockdown viel alles weer een paar weken stil.”

Wat zou je anders aanpakken als je opnieuw kon beginnen?

“Vroeger het gesprek aangaan als ik voel dat het de verkeerde kant uitgaat met een klant of project. En mijn prijs meteen veel hoger zetten. Ik heb er in het begin maar ‘een slag in geslagen’ omdat ik vond dat ik als beginner niet het gemiddelde mocht vragen. Terwijl ik al zoveel ervaring had … Sommige klanten zeiden me zelfs vlakaf dat ik te goedkoop was. Nu representeert mijn prijs mijn waarde. Sommige klanten betalen me ondertussen dubbel zoveel als drie jaar geleden, maar zijn toch gebleven.”

Wat was tot nu toe het mooiste moment als zelfstandige?

“Anderhalf jaar geleden ontmoette ik twee kerels die een zaak in zwemvijvers gingen opstarten. Ik heb toen hun naam en slogan bedacht en de huisstijl ontwikkeld. Een paar maanden geleden belden ze me om me te bedanken, want ze kregen wekelijks complimenten over hun logo en stijl. En wat belangrijker is: mede dankzij mijn werk konden ze hun high-end-publiek aantrekken. Ondertussen zijn ze een tweede bedrijf begonnen en komt er ook een holding waarvoor ze me opnieuw aan boord gaan trekken. Ze vragen zelfs niet meer om een offerte omdat ze me volledig vertrouwen. Op die manier wil ik werken.”

Welk advies heb je voor mensen die ook zelfstandig willen worden in bijberoep?

“Doen. Daar zou ik geen moment aan twijfelen. Als je iets doet wat je graag en goed doet, kan je sowieso het verschil maken. Ga bij meer dan één boekhouder langs, stel genoeg vragen en wees je ervan bewust dat die persoon voor jou werkt. Niet andersom. Je hoeft je emoties ook nooit tegen te houden. Zoek een plekje om te vloeken zodat je er daarna weer tegenaan kan. En leer te relativeren. Als je 99 neutrale mails ontvangt, waarvan misschien zelfs 10 laaiend enthousiaste, en je ontvangt één slechte, dan mag je dag niet om zeep zijn.”

karen van der aa

Hilde Vinckx

Geboren in 1971.

Studeerde A2 Reclamevormgeving.

Woont samen met Dirk en hun twee studerende dochters in Merksplas.

Sinds 2018 zelfstandig grafisch designer in bijberoep bij Vinckx Grafische Vormgeving.

Ben jij de volgende die de sprong waagt?