De copywriters

Af en toe vinden copywriters het ook weleens leuk om aan de andere kant van de vragenlijst te zitten. Kristien, Brecht en Marthijn zijn alle drie veertigpluscopywriters, en daar houdt de vergelijking meteen ook op. Hun verhalen en achtergronden? Die konden niet verder uit elkaar liggen.

      

Hoe zijn jullie in een job als zelfstandig copywriter terechtgekomen?

Marthijn: “Dat is nogal een proces geweest. Ik heb in 2012, toen ik nog in Nederland woonde, besloten om te freelancen. Zoals heel wat mensen in de reclame had ik last van de economische crisis. Veel mensen werden op straat gezet en ook ik viel van het ene tijdelijke contract in het andere. Bij één bureau heb ik vijf sollicitatiegesprekken gehad om uiteindelijk te horen dat ze het ‘intern gingen oplossen’. Toen was ik het beu en heb ik de sprong gewaagd. Ik had natuurlijk een groot netwerk opgebouwd en de eerste maand heb ik mezelf gepresenteerd bij bureaus. Toen vroeg een andere copywriter me of ik zin had in een opdracht in Leuven. Na overleg met mijn toenmalige echtgenote, want ik ben ook vader van twee dochters dus je gaat niet zomaar lekker drie weken in België zitten, is de bal aan het rollen gegaan.”

Kristien: “Ik ben al sinds 2002 copywriter in bijberoep. Dat heb ik altijd bewust op een laag pitje gehouden. Kwam er iets, dan kwam er iets. Zo deed ik regelmatig opdrachten, maar mijn focus lag op mijn hoofdberoep: marketingcoördinator in een IT-bedrijf. In 2017 kwamen er nieuwe bazen en kreeg ik mijn ontslag. Ik had nóóit gedacht dat dat zou gebeuren! Toen vroeg ik me af of ik me als 47-jarige nog terug op de arbeidsmarkt wou smijten. Maar ik had geen zin meer om naar iemand anders zijn pijpen te dansen, dus heb ik niet meer gesolliciteerd. Ik wou mijn eigen baas zijn en zelf kiezen wanneer en hoelang ik werk. Toen ben ik in het traject ‘Springplank naar zelfstandige’ gestapt en heb ik me een jaar gefocust op klantenwerving. Toen het jaar eindigde moest ik beslissen: weer in loondienst of zelfstandige worden in hoofdberoep? Ik heb mijn ogen gesloten en ben gesprongen.”

Brecht: “Ik was bijna 20 jaar leerkracht Nederlands-Engels-Geschiedenis, maar het systeem heeft mij genekt. Zeker in het katholiek onderwijs worden enthousiasme en idealisme niet echt op gejuich onthaald. Ik heb een half jaar thuisgezeten met een serieuze depressie, me herpakt en opnieuw het beste van mezelf gegeven. Maar toen ik voelde dat ik weer afgleed, was het tijd om ermee op te houden. Toen heb ik gereageerd op een vacature voor copywriter. Ik omzeilde het selectiebureau en fietste met mijn brief zelf tot daar. Dan konden ze meteen al zien wat voor vlees ze in de kuip hadden. Ik kreeg wel positieve feedback op mijn proefopdrachten maar ook de opmerking dat ik nog wat kleine dingen miste die ik met bijscholing kon oplossen. Dus heb ik de opleiding Copywriter gevolgd bij Syntra en ben ik begonnen bij een bescheiden West-Vlaams marketingbureau. Hoewel 2020 een bizar en onzeker jaar was, voelde ik me meer leven dan de 15 jaar daarvoor. Ondertussen ben ik ook freelancer in bijberoep. Dit jaar zal ik de grote discussie moeten aangaan met mijn baas. Ik had al eens gevraagd of ik als zelfstandige voor hem kon werken en het antwoord was nee. Maar ik weet niet in hoeverre het op lange termijn houdbaar is om mijn weekends en avonden op te offeren voor mijn bijberoep. Waarom ik niet meteen fulltime zelfstandige werd? De christelijke achtergrond en de West-Vlaamse mentaliteit die zegt dat je niet te hoog moet springen, zeker? Gelukkig weet ik nu dat ik het supergraag doe en dat ik er goed in ben. Ondertussen is Harley-Davidson één van mijn klanten.”

Marthijn, jij zit al het langst in copywriting.

Marthijn: “Klopt, ik ben sinds 1996 copywriter. Ik ben er al in gerold tijdens mijn opleiding, waardoor ik mijn diploma bijna niet gehaald heb. (lacht) Ik heb mijn studie toch afgemaakt, maar achteraf gezien was dat niet nodig. Er heeft nooit iemand om mijn diploma gevraagd. Ze kijken alleen naar de kwaliteit van je ideeën en de teksten die je schrijft. En natuurlijk moet je jezelf als freelancer in de markt durven zetten en op zoek gaan naar klanten. Achterover leunen in de zetel en met je duimen draaien in de hoop dat de telefoon gaat, werkt niet. Maar als je je werk goed doet gaan mensen je aanbevelen. Ooit heb ik in de luxepositie gezeten dat ik opdrachten moest afslaan omdat mijn agenda vol zat. Die luxe is helaas al een tijdje weg. Als je ergens zit voor langere termijn en je moet altijd weigeren, gaan klanten automatisch de volgende keer naar iemand anders bellen. Ik heb ook eens een flinke mismatch gehad met een klant waar ik na een maand al vertrokken ben. Misschien is er toen een negatief verhaal over mij de ronde gegaan. Gelukkig trekt het werk het laatste jaar weer aan.”

Hoe reageerde je omgeving toen je zei dat je zelfstandig ging worden?

Kristien: “Ik kan me geen specifieke opmerkingen herinneren. Sowieso doe ik toch wat ik zelf wil. Ze zeiden wel dat schrijven mijn ding is en dat ik het moest proberen.”

Marthijn: “Mijn toenmalige echtgenote vroeg al een tijdje waarom ik niet gewoon ging freelancen, maar ik wist niet of dat iets voor mij was. Ik had al enkele freelance opdrachten gedaan en ik miste het om een project van a tot z te kunnen aanpakken. Zeker als je kleine opdrachtjes doet, word je ingevlogen en daarna sta je weer buiten en hoor je in de meeste gevallen niks meer over het project. Onder andere daarom heb ik altijd bewust opdrachten voor langere termijn aangenomen. Toch merk ik stiekem dat ik die korte opdrachten ook wel eens verfrissend vind.”

Brecht: “Toen ik uit het onderwijs stapte vroegen mijn ouders zich af waarom ik mijn mooie vakanties en het goeie pensioen wou opgeven. Maar als ik 4 maanden vakantie wil inruilen voor nog 10 verlofdagen, dan wil dat toch zeggen dat ik het echt kotsbeu ben?”

Wat zou je anders aanpakken als je opnieuw kon beginnen?

Kristien: “Ik zou me beter voorbereiden wat betreft administratie. Gewaarborgd inkomen, pensioensparen, fiscaal inbrengbare uitgaven, … Ik wou dat iemand me had begeleid en verteld had bij welke instanties ik kon aankloppen. Gelukkig heb ik nu een supergoeie boekhouder die me veel advies geeft.”

Marthijn: “Direct starten in een vof of bv, in plaats van als ‘zelfstandige in hoofdberoep’. Destijds moest je nog 10.000 euro eigen vermogen inbrengen om een bv te starten, en dat had ik niet. Een paar jaar is dat veranderd en kan je met een financieel plan(netje) aankloppen bij een notaris en voor ‘slechts’ 2.500 euro een bv laten oprichten. Ik heb de afgelopen jaren in een moeilijke privéperiode gezeten, waardoor ik fouten maakte die ook consequenties hadden voor mijn zaak en dat heeft me bijna de kop gekost. Met een bv zouden die financiële problemen een pak minder groot zijn. Gelukkig is de situatie nu wat beter. En wat Kristien zegt: een goeie boekhouder, vooral een die met je meedenkt en pro-actief is, is superbelangrijk.”

Welke eigenschappen moet je bezitten als zelfstandige?

Brecht: “Bij de klanten die ik nu heb, is dat: ‘echt zijn’. Van veel LinkedInprofielen spat de onechtheid af. Ik ben wie ik ben en smijt mij 200%, want ik kan het niet anders doen.”

Kristien: “Flexibiliteit. Je moet je kunnen aanpassen aan de wensen van de klant zonder je authenticiteit te verliezen. Als je eerlijk en authentiek bent, krijg je dat ook terug. En als dat niet zo is, is dat misschien niet je ideale klant. Je moet assertief zijn maar ook de klant tegemoetkomen. En duidelijk communiceren over offertes en facturen. Als ik erover nadenk hoe vaak ik al gratis gewerkt heb… Maar ik steek dat allemaal onder de noemer ‘leerproces’! Stressbestendigheid is ook belangrijk. Er zijn maanden dat er behoorlijk veel geld binnenkomt en weken dat er niks binnenkomt. Maar je moet vertrouwen hebben dat het werk wel weer op gang trekt.”

Marthijn: “Zelfzekerheid. Niet zozeer over je werk. Je kan wat je doet, anders zou je dit werk niet doen. Ik bedoel zelfzekerheid in klantenbenadering. De reden waarom ik zoveel werk kreeg in België is omdat ik creatief aan de slag ging. In Nederland is het heel gewoon om met je portfolio langs te gaan bij bureaus en een praatje te maken. Dus heb ik na mijn opdracht in Leuven met een flinke portie blufpoker kennismakingen geregeld bij andere Belgische bureaus. Ik zei dat ik toevallig toch in België moest zijn voor afspraken. Helemaal niet waar natuurlijk. Vervolgens sloeg ik voorstellen af ‘omdat ik dan al een andere afspraak had’. Schaarste creëren! ‘Oh, hij zit bij de concurrent, dan moeten we hem zeker hebben!’ Zo zelfzeker ben ik niet, maar je moet het wel af en toe zijn en dúrven. Gelukkig is dat voor Nederlanders een pak makkelijker.” (lacht)

Welke tips heb je nog voor wie zelfstandig wil worden?

Marthijn: “Als een klant moeilijk doet over mijn tarief leg ik altijd uit hoe het precies zit met freelancers. Wij hebben geen vaste job en dus ook geen contract met pensioenspaarregeling, betaalde vakanties of een dertiende maand. Een freelancer lijkt heel duur maar op het einde van de rit zijn we meer dan de helft van onze inkomsten kwijt. Dan begrijpt de klant je tarief wel.”

Kristien: “Een goede boekhouder zoeken. Durven en vertrouwen. Weten dat het ondernemerschap met ups en downs gaat en niet te snel in paniek slaan. Laat van je horen en blijf jezelf. Je hebt een bepaalde stijl en die mag je gerust tonen.”

Marthijn: “Je moet je ziel niet verkopen maar je moet je wel kunnen aanpassen aan wat de klant wil. Zeker als je een breed klantenpakket hebt als freelancer. Soms moet de opdracht gewoon in de stem van de klant, niet in de jouwe. Er kan ook al eens een klant passeren die je niet helemaal ligt, maar als het enorm goed betaalt… Je moet ook je boterham verdienen.”

Brecht, heb jij al een lijstje van klanten waar je nooit voor wil werken?

Kristien: “Het onderwijs!”

(algemene hilariteit)

Brecht: “Nee, die mogen me altijd vragen. Ik zal onderweg wel zien voor wie ik niet wil werken. Maar ik vermoed dat de klanten met de Audi Q7 en de Maserati niet echt aan mij besteed zijn. Ik loop in jeans en sneakers en zulke klanten lijken mijn kunnen vaak in twijfel te trekken.”

Marthijn: “Ik heb nochtans al gewerkt voor een bank en dat was toen mijn favoriete klant: die durfden alles. Ik kon echt álles maken.”

Brecht: “Ik heb nog een tip voor wie wil starten! Ik voel me nu een jong veulen van 42 dat moet opboksen tegen talentjes van 25. Dus mijn tip is: wacht geen 20 jaar om eraan te beginnen.”

Kristien Cockx

Marthijn Klopper

Brecht Vande Walle

Ben jij de volgende die de sprong waagt?